Wskazówki dla wykładowców

Powrot do: Centrum Wsparcia i Dostępności

Jak prowadzić zajęcia dla zróżnicowanej grupy?

Zebraliśmy najważniejsze wskazówki, które pomogą Ci dostosować metody nauczania do potrzeb wszystkich studentów – w prosty i skuteczny sposób.

Zasady Ogólne

Traktuj różnorodność studentów jako standard, nie wyjątek. 

odznaka z pięcioma gwiazdkami

Skup się na efektach uczenia się, a nie jednej formie ich osiągania. 

ikona strzłki układającej się w schody, po niej biegnie dwoje ludzi przedstawionych jako ikony, na szczycie schodów gwiazda

Zapewnij równe szanse, nie identyczne warunki. 

ikona uścisku dłoni

Szanuj poufność – nie wymagaj ujawniania szczegółów zdrowotnych. 

dłoń nad nią serce z linią życia oraz znak z krzyżem sugerującym ochronę zdorwia

Współpracuj z jednostką ds. dostępności. 

Ikona człowiek z podniesonymi rękoma, który jest umieszczony pomiędzy dłońmy w geście ochronnym, od prawej strony zaczyna się różowa linia okręgu która jest nie domknięta
Narysowany cykl komunikacji: na środku w żółtym okręgu: Komunikacja, od prawej w niebieskim kole: Zgłaszanie potrzeb, strzałka do niebieskiego koła: Jasne komunikaty, strzałka do kolejnego okregu: Materiały w formie pisemnej. Ręka w białej koszuli pokazuje palcem na komunikację

Komunikacja ze studentami

  1. Na początku semestru poinformuj o możliwości zgłaszania potrzeb. 

  2. Ustal jasne zasady kontaktu (mail, konsultacje, platforma e-learningowa). 

  3. Formułuj komunikaty jasno, konkretnie, bez nadmiaru skrótów myślowych.  

  4. Upewniaj się, że kluczowe informacje są dostępne w formie pisemnej.  

Widok biurka z góry na otwarty laptop w centalnej części, a okół niego notatki z wykresami, notatnik z piórem, okulary, przybornik i kaktus

Organizacja zajęć dydaktycznych

wskazówki dotyczące materiałów dydaktycznych oraz prowadzenia zajęć

Organizacja zajęć dydaktycznych

Udostępniaj materiały z wyprzedzeniem. 

Planuj strukturę zajęć (agenda, etapy, przerwy). 

Unikaj nagłych zmian (a jeśli konieczne – komunikuj je wcześniej). 

Dziel dłuższe aktywności na krótsze części. 

Pozwalaj na różne formy aktywności (ustna, pisemna, online). 

Dowiedz się więcej o przygotowaniu zajęć online

Jak zwiększać dostępność zajęć online

Materiały dydaktyczne – dostępność

Zadbaj, aby materiały:

były czytelne (kontrast, wielkość czcionki), 

miały logiczną strukturę (nagłówki, listy), 

były dostępne cyfrowo (nie tylko skany), 

zawierały opisy grafik (jeśli to istotne), 

były kompatybilne z czytnikami ekranu. 

Dowiedz się więcej 

Jak tworzyć materiały dydaktyczne

Prowadzenie zajęć oraz formy zaliczenia

Zajęcia w praktyce

  1. Mów wyraźnie, w umiarkowanym tempie. 

  2. Nie mów jednocześnie z odwróceniem się do tablicy. 

  3. Powtarzaj i podsumowuj kluczowe treści. 

  4. Zapisuj najważniejsze informacje (np. terminy, definicje). 

  5. Daj studentom czas na notowanie i zadawanie pytań. 

  6. Pozwól nagrywać zajęcia (jeśli nie ma przeciwwskazań). 

Egzaminy i zaliczenia

  1. Respektuj przyznane dostosowania (np. wydłużony czas). 
  2. Upewnij się, że polecenia są jednoznaczne. 
  3. Rozważ alternatywne formy sprawdzania wiedzy: projekt, prezentacja, odpowiedź ustna. 
  4. Zapewnij spokojne warunki zdawania (jeśli wymagane). 

Współpraca z osobami wspierającymi

  1. Akceptuj obecność: asystenta dydaktycznego, tłumacza PJM, notującego. 

  2. Zwracaj się bezpośrednio do studenta, nie do osoby wspierającej. 

  3. Uwzględnij czas potrzebny na tłumaczenie lub wsparcie. 

Studenci z różnymi potrzebami – wskazówki szczegółowe

Studenci z trudnościami w uczeniu się / neuroróżnorodnością

  • przekazuj instrukcje etapami, 

  • unikaj wieloznaczności, 

  • stosuj przykłady praktyczne, 

  • pozwól na dodatkowy czas na przetwarzanie informacji. 

 Studenci z niepełnosprawnością wzroku

  • opisuj treści wizualne, 

  • udostępniaj materiały wcześniej, 

  • unikaj odwołań typu „tu widać”. 

Studenci z niepełnosprawnością słuchu

  • zapewnij kontakt wzrokowy, 
  • nie zasłaniaj ust, 
  • korzystaj z napisów / materiałów tekstowych. 

Studenci z ograniczeniami ruchowymi

  • uwzględnij dostępność sali, 

  • weź pod uwagę alternatywne formy aktywności,  

  • zapewnij elastyczność czasową. 

Studenci w kryzysie zdrowia psychicznego

  • komunikuj wymagania jasno i spokojnie, 

  • unikaj presji i publicznego oceniania, 

  • umożliw indywidualny kontakt. 

Dodatkowe informacje

Jak reagować w trudnych sytuacjach? Czego unikać, a jakie dobre praktyki stosować?

Zapoznaj się ze wskazówkami poniżej.

Sytuacje trudne

  1. W razie problemów nie diagnozuj – kieruj do jednostki wsparcia. 
  2. Reaguj na sygnały przeciążenia lub kryzysu. 
  3. Dokumentuj ustalenia (dla przejrzystości). 

Dobre praktyki (quick wins)

  1. Agenda zajęć na początku, podsumowanie na końcu.

  2. Materiały przed zajęciami.

  3. Jasne kryteria zaliczenia.

  4. Jedna platforma komunikacji.

  5. Możliwość zadawania pytań anonimowo (np. online). 

Czego unikać

  1. „Wszyscy muszą mieć tak samo”.

  2. Ignorowania zaleceń o dostosowaniach.

  3. Oceniania przez pryzmat ograniczeń.

  4. Publicznego komentowania sytuacji studenta.

  5. Zaskakiwania formą zaliczenia.