Uczelnia dostępna
dr hab. ANETA ZELEK, prof. ZPSB
Zachodniopomorska Szkoła Biznesu- Akademia Nauk Stosowanych
https://doi.org/10.63781/PMVO5873
Wydanie: online nr 2025/02 (68), data wydania: 03.12.2025
Słowa kluczowe: Top 20 gospodarek świata, Polska w Top 20 gospodarek świata, awans Polski do Top 20, kondycja polskiej gospodarki, wady rankingu Top 20
Streszczenie: Z najnowszej prognozy Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) wynika, że w 2025 r. polska gospodarka ma zakwalifikować się do grona 20 największych gospodarek świata. Obiektywnie rzecz biorąc polska gospodarka i jej dynamika zasługują na uwagę i wyróżnienie. Polskie sukcesy gospodarcze ostatnich dekad i ostatnich lat podkreślane sąnie tylko w perspektywie krajowej, ale również w mediach zagranicznych. W połowie 2025 roku „The Economist” poświęcił Polsce swoją okładkę i zatytułował numer: „The remarkable rise of Poland”.
Te spektakularne sukcesy gospodarcze i awans Polski w zestawieniu Top 20 to rezultaty długotrwałego, post-transformacyjnego procesu wzrostu gospodarczego, który nabrał wyjątkowego wigoru po wejściu do Unii Europejskiej.Tempo wzrostu gospodarczego w Polsce po 2004 roku wyniosło blisko 4 proc. średniorocznie, podczas gdy według danych OECD i Banku Światowego, światowy PKB w tym okresie rósł w tempie około 3,0 – 3,2 proc. rocznie, a w krajach Unii Europejskiej tylko 1,5 – 2,0 proc. Ta dysproporcja pozwoliła Polsce odrobić potężny dystans jaki dzielił nas od największych i najbogatszych gospodarek świata i dzisiaj możemy celebrować awans do pierwszej dwudziestki.
Prezentowany artykuł stawia sobie za cel badawczy pogłębioną analizę i kompleksową ocenę potencjałów polskiej gospodarki w kontekście jej szans na utrwalenie tego sukcesu. Autorka docieka, czy w kolejnych latach możliwy jest dalszy awans w rankingu największych gospodarek świata, a jednocześnie kataloguje główne wyzwania i zagrożenia, które mogą zastopować ten imponujący dotychczas wzrost polskiej gospodarki. Analiza ta bazuje na długookresowej retrospekcji i wykazuje, że pozycja Polski w Top 20 to efekt 35 letniego procesu dynamicznego wzrostu po transformacji gospodarki.Celem poznawczym artykułu jest też wyjaśnienie umowności omawianego rankingu i pozycji Top 20 poprzez wskazanie jego głównych wad metodycznych, w tym roli kursu dolara oraz procesów inflacyjnych w tego typu zestawieniach.
Przedstawiona w artykule analiza jednoznacznie potwierdza imponujące wyniki polskiej gospodarki i jej awans do grupy dwudziestu największych gospodarek świata, ale jednocześnie wskazuje na wpływ na tą pozycję pewnych ułomności metodycznych tego pomiaru. Sukces 2025 roku jest nie tylko efektem silnej dynamiki wzrostu gospodarczego ostatnich dekad, ale również wynika z silnej presji inflacyjnej oraz silnej aprecjacji złotego, zarejestrowanych w ostatnich 4 latach. Czy te dwa krytyczne czynniki pozwolą Polsce w najbliższych latach na utrzymanie wysokiej pozycji w rankingu Top 20?
Jak wskazują projekcje MFW, w przewidywalnej perspektywie, tj. mniej więcej do 2030 r. wciąż będziemy na 20., a nawet wyższej (19. lub 18.) pozycji pod względem nominalnego PKB w wyrażonego dolarach. Czynniki wspierające tą pozycję, w tym wzrost konsumpcji i inwestycji prawdopodobnie będą się utrwalać. Niemniej, niewykluczone są też zmiany uplasowania Polski w rankingu, chociażby ze względu na wskazane wady metodyki zestawienia Top 20, np. wahania kursu walutowego, czy wpływ dezinflacji na nominalną wartość PKB.
W dłuższej perspektywie, wykraczającej poza trzecią dekadę tego wieku, szanse Polski na dalszy awans w Top 20 mogą być zagrożone. Główne wyzwania rozwojowe w tym okresie, to: negatywne zmiany demograficzne, niska, niedoborowa innowacyjność polskiej gospodarki oraz niepewna kondycja handlu zagranicznego. Będziemy prawdopodobnie konkurować o miejsce na liście 20tu największych gospodarek świata z krajami o wysokim potencjale populacyjnym (kraje Azji i Afryki) oraz z krajami, które wykażą dynamiczny rozwój innowacyjności i wzrostu wartości dodanej w świecie technologii cyfrowych. Czy Polska wygra ten wyścig?